Verkiezingen 2017 – Is duurzaamheid geen thema meer?

Wellicht weet je al op wie je gaat stemmen  deze verkiezingen of misschien hak je de knoop pas door in het stembureau. Je kunt je stem baseren op gewoonte, familie en traditie of op de programmapunten en de thema’s die voor jou belangrijk zijn. Zowel aan thema’s als aan politieke partijen is er deze verkiezingen geen gebrek. Maar soms krijg ik het gevoel dat de media en de politici voor ons besloten hebben dat er slechts een handje vol thema’s echt belangrijk zijn. Er wordt vooral veel aandacht geschonken aan de zorg in het algemeen, de ouderenzorg, de AOW leeftijd, het immigratiebeleid en onze rol binnen Europa. Niet zo gek, omdat we net uit een economische crisis komen, een vergrijzende samenleving hebben en een rol gespeeld hebben in het opvangen van vluchtelingen.

Een van de thema’s die ik erg belangrijk vind, op persoonlijk en op zakelijk gebied, is milieu en duurzaamheid. De niet meer te ontkennen klimaatverandering, het enorme plastic probleem en de afhankelijkheid van fossiele grondstoffen. Dit thema is wat mij betreft overkoepelend en heeft een enorme impact op onze samenleving, economie en toekomst. Het komt veel terug in de verschillende programma’s, maar vrijwel niet in de campagnes. Veel  politici en lijsttrekkers lijken het tijdens deze verkiezingen belangrijker te vinden om vingertje te wijzen en elkaar te beschuldigen van verkeerde beslissingen.

Omdat de media er duidelijk niet meer aandacht aan wil besteden dan een interview met wat boze huizenbezitters uit Groningen en een 5 minuten lang debat in het Lagerhuis, ben ik zelf gaan zoeken naar programmapunten over duurzaamheid en ons milieu. Om het mezelf gemakkelijk te maken heb ik me beperkt tot de 12 grootste partijen volgens de laatste peilingen. Van een 105 pagina tellend programma tot het A4-tje van de PVV, ze zijn allemaal langsgekomen op mijn bureau.

VVD: De VVD heeft zeker zo’n 10 tot 15 punten in hun programma gewijd aan duurzamere energie en het verlagen van de CO2 uitstoot. Het gaat hierbij vooral om regels en investeringen, die het gemakkelijker moeten maken om alternatieven in te zetten. De “schoonste” bedrijven worden beloond, de vervuilende bedrijven worden extra belast. Het extra vrijgekomen geld moet terug gegeven worden aan het bedrijfsleven voor verdere investering in innovaties en verduurzaming. De VVD pleit voor een voortrekkersrol van Nederland in circulaire economie in Europa, die veel kansen kan bieden. Hierbij wordt recycling als belangrijkste optie naar voren geschoven.

CDA: Het CDA is iets beknopter wat betreft het milieu en duurzaamheid. Zij onderstrepen het belang van duurzaamheid en willen hier een ontwikkelingsbank voor oprichten. Deze bank zal kapitaal aan moeten trekken om te kunnen innoveren en kennis te kunnen delen. Ook het CDA spreekt vooral over investeringen, opbrengsten, economische voordelen en duurzame energie. Zij staan echter positief tegenover nieuwe windmolens, in tegenstelling tot de VVD. Als tweede stap spreken zij van circulaire economie en hergebruik van producten. De oplossing ligt volgens de partij bij Universiteiten als Delft en Twente.

D66: Groei geeft zuurstof en groei is wat de D66 wil. Ook hier gaat het vooral om duurzame energie, nodige investeringen en economische voordelen. Hier en daar valt er een regel te ontdekken over het hergebruik van grondstoffen, waarbij afval als grondstof gaat dienen. Zij geven aan dat de toekomst een circulaire economie vereist waarin energie en grondstoffen anders ontworpen, geproduceerd en geconsumeerd moeten worden.

SP: Net als het CDA is de SP beknopter wat betreft een schoon milieu. Het is echter de eerste van de eerder genoemde partijen die heel specifiek spreekt over de groeiende berg plastic. Ook hier wordt er gesproken van de noodzaak van circulaire economie, hergebruik van grondstoffen en een samenleving waarin afval niet meer bestaat. Opvallend is dat de SP pleit voor statiegeld op blikjes en kleine plastic flesjes en wil de verpakkingsindustrie stimuleren met belastingmaatregelen om de circulaire economie niet te blokkeren.

PvdA: Het klimaatverdrag van Parijs moet nageleefd worden, vindt ook de PvdA. Duurzame energie, sluiting kolencentrales en energiebesparing lijken hier de speerpunten te vormen. Ook de PvdA wil een overgang naar een circulaire economie, waarbij grondstoffen in de kringloop gehouden worden. Het is de eerste partij die naast recycling over biologisch afbreekbare materialen spreekt, in combinatie met volledig recyclebare producten. Door extra belasting te heffen op het verbranden van afval moet dit gestimuleerd worden.

ChristenUnie: De ChristenUnie is zoals je zou verwachten zeer hoopvol over de duurzame toekomst van Nederland. “Materialen die de Schepping ons geeft willen wij niet verspillen, maar terugwinnen en hergebruiken.” Hiermee wordt tevens de veel gebruikte term circulaire economie bedoeld. Hierbij wordt ook de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen aangehaald, onze afhankelijkheid van het Midden-Oosten en Rusland. Verder lijken de programma punten veel op die van de SP: belastingmaatregelen en uitbreiding van statiegeld naar kleine plastic flesjes.

SGP: De SGP heeft het niet over duurzame energie, maar vooral over vervuiling. Van de microplastics in het water tot vervuiling door vuurwerk. Zij stellen dat er ongeveer 235 kilo restafval per jaar per huishouden wordt weggegooid, waarvan een groot deel gerecycled kan worden. Stevige belastingmaatregelen zoals belasting op verpakkingen en lagere kosten voor mensen die minder afval produceren moeten hier een uitkomst gaan bieden. Ook wordt er gepleit voor “omgekeerd inzamelen”, het scheiden van afval moet gemakkelijker worden en restafval moet zelf weggebracht worden in plaats van thuis opgehaald.

GroenLinks: Om te beginnen gaat het bij de GroenLinks al meteen over de verslaving aan fossiele brandstoffen en de overheid die dit niet tegen gaat, maar aanmoedigt. Er moet geïnvesteerd worden in innovatie, schone energie en kennis. Zoals verwacht gaat het ook bij GroenLinks over de circulaire economie, het efficiënt hergebruiken van grondstoffen en de kennis van biobased materialen. Net als de SGP wil GroenLinks dat de producenten gaan betalen voor extra en onnodige verpakkingen om hun producten. Daarbij komt ook een belasting op het storten en verbranden van afval. Een Europees actieplan en een minister voor Klimaat en Duurzame Economie moet de verantwoording gaan dragen voor de toekomst van onze economie, klimaat en energie.

PvdD: De Partij voor de Dieren spreekt van de noodzaak om de ecologische voetafdruk te verkleinen en een omschakeling in ons consumptiepatroon. Dit moet doorberekend worden, waarbij de “True Cost” van een product duidelijk wordt en niet alleen de kostprijs. Regels moeten veranderen en duurzame energie is een belangrijk punt in het programma. Wat betreft de grondstoffen moet er veel zuiniger omgegaan worden met grondstoffen door herwinning en hergebruik. Dit moet gebeuren mede door een bindende grondstoffenwet. Microplastics moeten verboden worden, afvalinzameling moet verbeterd worden en nieuwe producten moeten voornamelijk uit gerecycled materiaal bestaan. Daarbij wordt het statiegeld uitgebreid naar blikjes, wegwerpbekers en kleine plastic flesjes.

Forum voor Democratie: Voor het FvD is economie en duurzaamheid met elkaar verweven. In 5 punten zetten zij uiteen dat onderzoek gestimuleerd moet worden, er meer financieringsmogelijkheden voor startups in circulaire economie moeten zijn, de plastic soep opgeruimd moet worden, plastic hergebruik gestimuleerd moet worden, statiegeld gebruikt moet worden waar mogelijk, nultarief voor elektrisch rijden ingesteld moet worden en een adequate compensatie gegeven moet worden aan de slachtoffers van de gasboringen in Groningen.

50-Plus: De partij 50-Plus is bijna net zo beknopt als de PVV en besteed slechts 1 alinea aan milieu en duurzaamheid. Ze geven aan te willen waken over de leefbaarheid voor volgende generaties, steunen de Duurzame Ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties en pleiten voor een minister van Innovatie en Duurzaamheid. Dit laatste moet het enorme belang van duurzaamheid onderstrepen..

DENK: Als laatste partij heb ik gekeken naar het programma van DENK. Zij zijn voor een investeringsfonds voor circulaire economie, willen goede inzamelingspraktijken de norm maken en zijn voor het heffen van statiegeld op blikjes en plastic flesjes. Hierbij geven zij duidelijk aan niet tevreden te zijn met de vooruitgang op het gebied van recycling, die er volgens DENK tevens niet is. Zij nemen klimaatverandering serieus en zien groene groei als groene kansen.

Al met al hebben veel partijen natuurlijk een uitgebreider programma op het gebied van duurzaamheid en milieu dan ik hier heb kunnen beschrijven. De gasboringen in Groningen zijn een goed voorbeeld van de afhankelijkheid die Nederland heeft van fossiele brandstoffen. Niet iedere genoemde partij heeft dit terug laten komen in haar programma of benoemd het probleem zonder concrete oplossingen voor te stellen. De Partij voor de Dieren wil per direct de gaswinning terugdraaien naar maximaal 12 miljard kuub per jaar. De ChristenUnie en GroenLinks willen ditzelfde, maar willen het jaarlijks afbouwen. De PvdA en D66 sluiten zich hierbij aan, maar geven geen concrete cijfers of oplossingen. De VVD wil de gaswinning afbouwen, indien dit echt niet anders kan. Als laatste het Forum voor Democratie, zij zeggen niets over eventueel afbouwen of stopzetten, maar geven wel aan dat de inwoners en slachtoffers een adequate vergoeding moeten krijgen, zonder bureaucratische rompslomp.

Tijdens het lezen van de programma’s viel me echter wel 1 ding heel erg op, er wordt sterk ingezet op het scheiden van afval en het recyclen van grondstoffen. En dat terwijl het inderdaad zo lijkt te zijn dat er geen vooruitgang zit in recycling. Nog steeds wordt er misschien een kwart van het plastic gerecycled en wordt de rest nog verbrand. Voor iemand die zich op persoonlijk en zakelijk vlak bezig houdt met alternatieven voor plastics en andere vervuilende materialen, was dit erg frustrerend. Waar zijn de bedrijven en initiatieven gebleven die bewezen betere alternatieven kunnen bieden? Het lijkt wel alsof er bij de term circulaire economie direct en alleen gedacht kan worden aan het recyclen van eindige en fossiele grondstoffen, in plaats van het gebruiken van hernieuwbare en milieuvriendelijke grondstoffen.

Wellicht is het een stap te ver voor een groot deel van de Nederlandse bevolking en is het effectief recyclen van materialen een begin van iets veel groters. En misschien is er over 4 jaar, bij de nieuwe verkiezingen, wel ruimte om het hier uitgebreider over te hebben tijdens interviews, debatten en bijeenkomsten. Ik ben benieuwd hoe we er tegen die tijd voor staan en of er daadwerkelijk stappen gemaakt zullen zijn.  En het is natuurlijk altijd maar afwachten hoeveel er van deze punten overeind blijft staan bij de formatie van een kabinet.

Veel succes met kiezen en vergeet niet te stemmen!

Geschreven door:
Marianne van den Berg
Customer Care & Marketing NL & BE

Bronnen:
Websites van de individuele politieke partijen
De Verkiezingswijzer
Zaailingen

Share:

Scroll to top